ตามที่สำนักงานได้เคยทำจดหมายแจ้งกับลูกค้า ในกรณีที่มีสภาวะไม่ปกติหรืออาจมีการเปลี่ยนแปลงนโยบายในการจัดเก็บภาษีที่สำคัญและอาจมีผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ ดังที่ได้เคยปฎิบัติมาแล้วนั้น จดหมายที่แจ้งเป็นระยะและครั้งสุดท้ายได้ทำขึ้นเมื่อวันที่  29 ธันวาคม 2543 นั้น เนื่องจากสถานการณ์ปัจจุบันต่างๆอยู่ในสภาวะที่ไม่ปกติมาก และลูกค้าบางรายอาจไม่ได้ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิดอาจมีปัญหาในอนาคตข้างหน้าเกี่ยวกับการทำธุรกิจในระยะไม่ต่ำกว่า 2 ปี สำนักงานจึงทำจดหมายนี้ขึ้น เพื่อแจ้งสิ่งที่ควรจะกระทำในอนาคตของการดำเนินธุรกิจ ดังนี้

สถานการณ์ปัจจุบันโดยสรุป

          1.ตามที่ได้ทราบกันว่า สถานการณ์โดยรวมของเศรษฐกิจโลกเนื่องจากวิกฤตแฮมเบอร์เกอร์ได้ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจสหรัฐและยุโรปเป็นอย่างมากในปัจจุบัน และเริ่มส่งผลไปยังภูมิภาคอื่นทั่วโลกบางแห่งอาจจะมีผลกระทบน้อย เว้นบางประเทศที่สถาบันการเงินมีปัญหาบ้างแต่ได้รับผลกระทบน้อยเนื่องจากปัญหาที่เกิดไม่มาก ขณะที่เศรษฐกิจโดยรวมของประเทศแข็งแกร่งเช่น อินเดีย หรือ ประเทศที่ไปลงทุนในภูมิภาคที่กำลังมีปัญหาเช่น ญี่ปุ่นหรือออสเตรเลีย นั้นมีปัญหาไม่มากเพราะการใส่เงินเข้าแก้ปัญหาอย่างเพียงพอและทันท่วงทีของรัฐบาลประเทศดังกล่าว 

          ผลกระทบจากวิกฤตดังกล่าวของสหรัฐและยุโรป มีการคาดการณ์ว่าวิกฤตสถาบันการเงินมีแนวโน้มว่าปัญหายังไม่คลี่คลายและการล้มละลายยังไม่หยุดง่ายๆ และยังมีการคาดการณ์ว่าในระยะต่อไปนี้และปี 2552 อาจมีการล้มละลายเพิ่มเติมอีกเนื่องจากการแก้ปัญหาไม่เร็วพอและเงินที่ใช้ในการแก้ปัญหาที่ไม่พอเพียง แม้จะยังไม่มีผลกระทบที่ชัดเจนในช่วงนี้ต่อประเทศไทย แต่ในอนาคตอันใกล้คงไม่พ้นที่จะส่งผลกระทบ ซึ่งในระยะแรกในปีนี้อาจจะส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นในสถาบันการเงินและการดำเนินธุรกิจภาคบริการ แต่ตั้งแต่ต้นปี 2552 คงไม่พ้นที่จะกระทบต่อภาคการผลิตที่แท้จริงและการส่งออก และก่อนกลางปีคงส่งผลกระทบทางธุรกิจและการจ้างงานทั้งระบบเศรษฐกิจของประเทศอย่างทั่วถึงโดยหลีกเลี่ยงไม่ได้

          2.สถานการณ์ในประเทศที่เกิดจากวิกฤตอันเกิดจากการปฎิวัติรัฐประหารครั้งที่ผ่านมา และความไม่สงบของการประท้วงของกลุ่มพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตยต่อรัฐบาล มีแนวโน้มว่าจะไม่สามารถจะเจรจากันได้ง่ายๆ ไม่ว่าจะด้วยการกำหนดเงื่อนไขที่ทำให้ไม่สามารถตกลงกันได้ หรือภาวะทางการเมืองภายในของพรรคการเมืองบางพรรคที่สร้างเงื่อนไขให้เกิดความวุ่นวายเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการต่อรอง แม้ว่าที่ปรึกษาในทีมเศรษฐกิจของนายกรัฐมนตรีท่านที่เพิ่งผ่านมาและนายธนาคารบางท่านได้ออกมาให้ความเห็นว่า “ต้องยอมรับว่า ที่เศรษฐกิจไทยได้รับผลกระทบน้อย เพราะในช่วงเวลาที่สหรัฐเกิดฟองสบู่นั้นประเทศไทยอยู่ในช่วงของวิกฤตทางการเมืองมีการปฎิวัติรัฐประหาร ทำให้ทุนนอกไม่เข้ามาลงทุนเท่าไรนัก เมื่อทุนนอกเข้ามาน้อย ก็ไหลออกไปไม่รุนแรงเหมือนบางประเทศ เรียกได้ว่า โชคดีที่เศรษฐกิจซึมๆ มานาน ซบเซาจนชิน เมื่อสหรัฐหรือยุโรปทรุด เราจึงแค่ทรงๆ” นับว่าเป็นความโชคดีที่มีต้นทุนสูงมาก

          คาดว่าสถานการณ์ความขัดแย้งภายในประเทศยังคงมีต่อไป ถึงแม้ว่าในอนาคตอาจจะได้มีการเจรจาและยุติปัญหาขั้นต้นไปแล้ว แต่ปัญหาที่สะสมไว้คงไม่ได้รับการแก้ไขไปได้โดยง่ายคงต้องรอในอีกช่วงระยะเวลายาวๆช่วงหนึ่ง  

          3.หลังจากที่ภาวะเงินเฟ้อได้มีการแก้ปัญหาไปแล้ว ด้วยการชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจและการลดลงของราคาสินค้าโภคภัณฑ์ของสหรัฐอเมริกาและส่งผลไปยังภูมิภาคอื่นทั่วโลก มีการคาดการณ์ว่าในระยะเวลาอันใกล้จะมีการใช้นโยบายการเงินที่ผ่อนปรน ความจำเป็นในการคงอัตราดอกเบี้ยในระดับปัจจุบันของประเทศอาจไม่มีความจำเป็น และอาจจะมีการลดดอกเบี้ยลงเพื่อชะลอภาวะวิกฤต แต่อย่างไรก็ตามเนื่องจากภาวะความกังวลทางเศรษฐกิจอาจมี ปรากฏการณ์ที่ธนาคารจะมีระมัดระวังเพิ่มมากขึ้น มีเงินแต่ไม่กล้าปล่อยกู้ หรือถ้าปล่อยกู้ต้องมีการค้ำประกันด้วยหลักประกันที่สูงหรือดอกเบี้ยเงินกู้สำหรับลูกค้าบางประเภทที่สูงขึ้น เหมือนหลังวิกฤตการณ์ครั้งก่อนๆ ซึ่งจะทำให้ธุรกิจบางรายประสบปัญหาสภาพคล่องได้

          4.ในประเทศไทยการลงทุนและการจ้างงานเริ่มมีการชะลอตัว ดังนั้นการลงทุนภาครัฐจะเป็นมาตรการที่เป็นปัจจัยในการกระตุ้นการบริโภคของประชาชนให้มากขึ้น รวมถึงการดำเนินนโยบายทางเศรษฐกิจเพื่อกระตุ้นการลงทุนภาคเอกชน และหากประเทศไทยต้องการกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยการเติมน้ำลงไปในบ่อปลาโดยยังไม่รู้ว่าบ่อรั่วที่ไหน ใครตักน้ำไปใช้มากกว่าที่ควรบ้าง และการที่ประเทศไทยมีระบบการค้าเสรีจึงมีสภาพดินข้างบ่อเหมือนดินร่วนที่น้ำซึมออกได้ง่ายและตลอดเวลา หากต้องเติมคงต้องใช้น้ำจำนวนมากแต่ยังไม่รู้ว่ามากเท่าไร โดยสภาพดินดังกล่าวเป็นที่ทราบกันทั่วไปในหมู่เกษตรกรว่า การเติมน้ำเข้าไปในบ่อหากด้านข้างบ่อเป็นดินร่วนในเวลาไม่นานน้ำจะกลับมาอยู่ในระดับเดิม การเติมน้ำในบ่อปลาโดยไม่มีการเตรียมการบางอย่างไว้ก่อนจึงไม่มีใครทำกัน

          ในขณะที่ข้อเท็จจริงปัจจุบันน้ำของเรามีน้อย การที่จะเติมน้ำเพื่อทำให้ระดับน้ำไปอยู่ในระดับที่อยากให้เป็นคงทำได้ยาก ครั้นจะนำน้ำสำรองในถังที่มีกว่า 3.4 ล้านล้านลิตร มาใช้ก็คงทำได้ลำบากเพราะคนเฝ้าถังน้ำสำรองวินัยดีคงไม่ยอมให้ไปใช้สุรุ่ยสุร่ายกันง่ายๆ

          ทางหนึ่งที่รัฐใช้ในการหาน้ำมาเติม คือใช้น้ำจากหยาดเหงื่อของผู้ประกอบการในประเทศเติมลงไปในบ่อแทน

          5.สืบเนื่องจากข้อ 4. คงเกี่ยวเนื่องกับนโยบายการตรวจสอบภาษีในปี 2552 ที่ต้องเข้มข้นขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมถึงงบการเงินในปี 2552 ซึ่งต้องส่งให้กับหน่วยงานราชการได้มีการแจ้งว่าอาจมีการปรับเปลี่ยนบางประการ กล่าวคือ

          งบการเงินปี 2552 ที่ต้องนำส่งในปี 2553 จากเดิมที่ผู้สอบบัญชีลงนามแสดงความเห็นคนเดียว จะต้องมีผู้สอบบัญชี 2 ประเภทลงนาม คือ

          1.งบการเงินที่นำส่งกระทรวงพาณิชย์ การลงนามแสดงความเห็นต่องบการเงินจะลงนามโดย ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต วิธีการตรวจสอบบัญชี จะต้องตรวจสอบตาม ประมวลกฎหมายแพ่งพาณิชย์ , พระราชบัญญัติการบัญชี และมาตรฐานการบัญชีที่รับรองทั่วไป

          2.งบการเงินหรือแบบแสดงรายการภาษี (ยังไม่กำหนดแน่นอน) การลงนามรับรองต่องบการเงินหรือแบบแสดงรายการภาษี จะลงนามโดยผู้สอบบัญชีภาษีอากรรับอนุญาต วิธีการตรวจสอบจะใช้การตรวจสอบต่อเนื่องจากงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตลงนาม นำมาตรวจสอบรายการทางบัญชีแต่ละรายการว่าเป็นรายการที่ยอมให้หักเพิ่มหรือไม่ยอมให้เป็นรายจ่าย และปรับปรุงรายการที่เกี่ยวข้องตามเงื่อนไขที่กำหนดไว้ตามประมวลรัษฎากร เพื่อนำส่งภาษีประจำปี

          การเปลี่ยนแปลงวิธีการเกี่ยวกับการส่งงบการเงินดังกล่าวรวมถึงวิธีการตรวจสอบที่ต้องทำตามกฎหมายที่แตกต่างกันทำให้การทำงานจะเพิ่มขึ้นและมีรายละเอียดเพิ่มขึ้นอาจจะทำให้เกิดความไม่สะดวกในการดำเนินธุรกิจ และต้องมีการทำรายละเอียดที่เพิ่มมากขึ้น ดังนั้นหากกิจการใดก็ตามที่ใช้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตที่ไม่ใช่ผู้สอบบัญชีภาษีอากรรับอนุญาตแล้วมีความจำเป็นจะต้องจ่ายค่าสอบบัญชีสองครั้ง หรือการตรวจสอบที่มีวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกันออกไปจะทำให้มีการทำงานของผู้สอบบัญชีทั้งสองประเภทเพิ่มขึ้นแม้จะเป็นบุคคลคนเดียวกัน

          ผลที่ได้ของหน่วยงานรัฐในการกำหนดให้มีผู้สอบบัญชีภาษีอากรรับอนุญาต อาจส่งผลกระทบต่อภาพรวมของประสิทธิภาพของการจัดเก็บภาษี เพราะจะทำให้ผู้สอบบัญชีภาษีอากรรับอนุญาต เป็นตัวแทนของกรมสรรพากรในการตรวจสอบบัญชีขั้นต้น การถูกตรวจสอบตามระเบียบปฎิบัติประจำอาจจะถูกตรวจลดลงเจ้าหน้าที่กรมสรรพากรอาจทำเพียงสอบทานการทำงานของผู้สอบบัญชีภาษีอากรเป็นระยะเท่านั้น และเนื่องจากเป็นการลดภาระของเจ้าหน้าที่ในการตรวจสอบทำให้มีเวลาในการขยายฐานการตรวจและจำนวนธุรกิจที่ไม่ค่อยหรือไม่เคยถูกตรวจสอบจะต้องถูกตรวจสอบ , มีเวลาการสอบยัน หรือการตรวจสอบในเชิงลึกได้มากขึ้น

          ซึ่งอาจจะเป็นไปได้ว่ารัฐอาจมีแหล่งหาน้ำเติมในบ่อปลาได้เพิ่มขึ้นอีกมาก

          6.เนื่องจากการมีปัญหาเรื่อง จริยธรรม ธรรมาภิบาลและความโปร่งใสในการดำเนินงานของกิจการ ที่เป็นไปเช่นเดียวกับก่อนปี 2540 ในระดับความรุนแรงที่มากกว่าเดิมโดยมีรูปแบบที่เปลี่ยนไปคือแนบเนียนกว่าเดิม ทำให้ปัญหาเรื่องการตรวจสอบต้องเปลี่ยนไปจากเดิม ผลกระทบอาจรวมถึงการปรับเปลี่ยนระบบภาษีครั้งใหญ่และมาตรฐานการบัญชีหลายฉบับที่เคยพักการใช้บังคับเนื่องจากอาจทำให้การประกอบกิจการขนาดเล็กหรือขนาดย่อมมีปัญหาเรื่องความสะดวกในการดำเนินธุรกิจ อาจมีการบังคับใช้ในระยะเวลาอันใกล้ เพื่อทำให้การรายงานทางบัญชีและการตรวจสอบบัญชีมีความถูกต้องมากขึ้น (หลังจากมีการปรับใหญ่ในระหว่างปี 40-43 มาแล้วครั้งหนึ่ง) และให้เป็นที่ยอมรับของต่างประเทศถึงมาตรฐานการบัญชีและการสอบบัญชีที่ทัดเทียมกับประเทศต่างๆชั้นนำในโลก (ประเทศไทยมีมาตรฐานที่ยังไม่ประกาศบังคับใช้อีกจำนวนหลายฉบับ)

          อีกทั้งการแยกผู้สอบบัญชีตามที่ได้กล่าวไว้ในข้อ 5. ทำให้ข้อกล่าวอ้างของเจ้าของกิจการ ผู้ทำบัญชี และผู้สอบบัญชี ไม่สามารถกล่าวอ้างได้อีกต่อไปว่าเป็นการทำบัญชีโดยปฎิบัติตามเงื่อนไขในประมวลรัษฎากร และความขัดกันของกฎหมาย 2 ฉบับระหว่างประมวลรัษฎากรและพระราชบัญญัติการบัญชี เนื่องจากมีการแยกผู้ตรวจสอบบัญชี วิธีการตรวจสอบ การปรับเงื่อนไขการคำนวณกำไรสุทธิในการนำส่งภาษีเงินได้นิติบุคคล และการปฎิบัติตามกฎหมาย อย่างชัดเจน

คำแนะนำบางประการในการฝ่าวิกฤตในอนาคตอันใกล้

(ส่วนนี้ให้ติดต่อขอจากสำนักงาน)

          ข้อ 1. ....